KAYNAKLARDA ATLANTI’NIN KURULUŞU

             1. Anadolu’da  Türkmen  Beyleri,  Dr.  Tufan  GÜNDÜZ, Ankara l987

              “Karaman Eyaletindeki İzzeddin Aşiretine mensup bazı kişiler, Küşne, Emrudlu, Danişmendlü ve Hamza Hacılı cemaati perakendeleri ile Atçeken mukatasına tabi Atlantı köyüne iskan edildi.”(s. 80)

              “Küşne(Kişne) cemaatinin bir kolu ise Karaman Eyaletinin, Turgut kazasına tabi Atlantı köyüne iskan olmuştur.”(s. 89) 

          2. Osmanlı İmparatorluğu’nda Aşiretlerin İskanı, Prof. Dr. Cengiz ORHONLU, İstanbul l987

            “Karaman Eyaletine bağlı Atçeken Mukatası köylerinden Atlantı’ya 1752 yılında Bozulus Türkmenlerinden Küşne, Kara Halilli, Danişmendli, Çiyan oymaklarına bağlı 200 hane yerleştirilir.”(s.111)

        3. Osmanlı İmparatorluğu’nda Derbent Teşkilatı, Prof. Dr. Cengiz ORHONLU, İstanbul l990

           “Konya sancağının Turgut kazası hududları içerisinde bulunan Atlantı köyü derbendi ağalığı 1753 Mayıs ayında Bozulus Türkmenleri mukataları emiri Abdurahman Ağaya verildi. Bunun sebebi Bozulus Türkmenlerine bağlı konar-göçer oymaklardan Hamza Hacılı, Emrudlu, Danişmendlü, Kara Halillü ve İzzeddin’e mensup kişilerin, adı geçen Atçeken mukatasına tabi köylerden Atlantı köyü derbendine derbentçi olarak yerleştirilmiş olmalarıdır. Abdurahman Ağadan önce derbent ağası olan Ali adlı kişi bu işi ifa edemediğinden dolayı azledilmiştir.”(s. 79)

          “Karaman’a tabi Atçeken mukatası köylerinden Atlantı köyü, önemli bir derbent mahalli idi. 1752’de buraya Bozulus Türkmenlerine bağlı olup kıtlık ve fazla vergi yüzünden etrafa dağılmış olan Küşne(Kişne), Kara Halilli, Danişmendli, Çiyan oymaklarına mensup 200 kadar ev kendi arzusu ile yerleşti.”(s. 114)

         4.  Avşar Türkmenleri, Adnan Menderes KAYA, Kayseri 2004

           “Konya-Karaman bölgesindeki iskan çalışmaları, Anadolu’nun sağ kolunu meydana getiren yollar üzerindeki geçit noktalarına ahali yerleştirerek canlandırılması düşüncesiyle yapılmıştır. Yollar üzerinde Arkıd Hanı, Kadın Hanı, Dokuz Hanı, Maraş Hanı, Çavuşlar Derbendi, Horti Hanı, Atlantı, Belenli Burun Derbendi, İsmil Derbendi gibi önemli noktalar bulunmaktaydı. Bu civara Kara Halilli cemaatinin yerleştirildiğini görüyoruz.”(s. 319)

           “Salmanlıların adı Süleymanlı şeklinde de geçer. Bu ikisi aynı topluluktur... 1613 yılında Çankırı bölgesindeki Türkmenler arasında Büyük ve Küçük Salmanlı olarak adı geçiyor. Bunların daha sonra Batı Anadolu’ya doğru yayıldıklarını görüyoruz. 1691 yılında Köse İbrahim, Balı ve Kubad Kethüdaların emrindeki Büyük Salmanlılar ile Ali ve Ketiş Oğlu Bekir Kethüdaların emrindeki Küçük Salmanlılar Batı Anadolu’da çevre köylere zarar vermekteydiler. Bu tarihlerde Büyük Salmanlılar, Köse Musa (Diğer adı Köse Köselisi), Pekmezli, Karahaliloğulları, Fakihli, Güllüce, Keleşoğlu, Emmioğlu, Karahacı Ebubekir, Hacıemir Şamoğlu, Hacı Yusuf, Abdullahoğlu, Abdioğlu, Katipoğlu ve Ceridoğlu; Küçük Salmanlılar ise Ali Kethüda, Hacı Kasım Oğlu, Kara Bayram ve Kara Bayrak adlı obalara ayrılmıştı. Bunlardan Köse Musa obası, Sandıklı’da iskan edildi. Karahalil oğulları ise 1691’de Hama ve Humus’a iskan edilen oymaklar arasındadır (Hama’da Barin nahiyesinde Akrep ve Rubah köyleri ile Saguna mezrasına). Diğer kısımları da 1730’da Karaman’da bulunan Atlantı’ya iskan edildi.”(s.891)

       5. 18. yy.da Osmanlı İmparatorluğu’nun İskan Siyaseti ve Aşiretlerin Yerleştirilmesi, Prof. Dr. Yusuf HALLAÇOĞLU Ankara l997

         “Bozulus Türkmenlerinden İzzeddin, Küşne, Hamza Hacılı, Emrudlu, Danişmendlü ve Kara Halillü cemaatleri, Konya sancağının Turgut kazasına bağlı, Atçeken mukatası köylerinden Atlantı adlı harap köye iskan edilmelerinden ve derbentçi tayin edilmelerinden sonra Abdurahman Ağa derbentçi atanarak ağalık beratı gönderilmiştir.”(s. 21)

          “Karaman eyaleti Atçeken mukatası köylerinden Atlantı’ya l752’de Bozulus Türkmenlerine tabi Küşne, Kara Hallili, Danişmendli ve Çayan cemaatlerinden 200 hane yerleştirildi.”(s. 72)

          “Anadolu’nun orta kol yolu üzerinde bulunan Hama, Şam ve Mısır yollarının geçtiği güzergah üzerinde yer alan Konya sancağının Turgut kazasına bağlı Atçeken mukatası karyelerinden Atlantı köyü, menzil noktası olduğu için derbent ittihaz edilmek istenmiş ve 20 Haziran l753’de buranın imarına teşebbüs olunup, Arkıt ve Kadın Hanları nizamlarına göre, Atlantı karyesi derbent kaydedilerek buraya Bozulus Türkmenlerinden İzzeddin, Küşne, Hamza Hacılı, Emrudlu, Danişmendlü, Kara Halillü ve Çayan cemaatlerinin yerleştirilmesine Karaman Valisi Vezir Mustafa Paşa, Konya, Ilgın, Bolvadin ve Bozulus naiplerinin arzı üzerine karar verilmiş, mezkur cemaatler derbentçi kaydedilerek ziraatla uğraşmaları için toprak tahsis olunmuştur. Türkmen ağaları(voyvodoları) Abdurahman, Derbent zabiti tayin edilerek ağalık beratı gönderilmiştir. 1755’de mezkur cemaatlerden 200 hanenin buraya yerleşerek derbentçi olmayı kabul etmeleri üzerine ağalık üzerinden alınarak kethüdaları Osman Efendi’ye tevcih edilmiştir. (Ancak Osman Efendi’nin ricasıyla, Derbent ağalığı 120 akçe ulufe ile Ali adlı kişiye verilmiştir.) Yine l755’de derbent ahalisine, hacıları vesair yolcuları eşkiya mazarratından korumaları, eşkiyanın bölgeden çıkarılmasına havi yeni bir emir gönderilmiştir.”(s. 104)

          “Konya ve Karaman taraflarında yapılan iskan çalışmaları, daha çok Anadolu’nun sağ kolunu oluşturan yollar üzerindeki geçit noktalarına ahali sevkedilerek şenlendirilmesi düşüncesi ile yapılmıştır…1735 yılından itibaren derbent ittihaz edilerek Konya sancağı Turgut kazası köylerinden Atlantı’ya Bozulus Türkmenleri teşekküllerinden İzzeddin, Küşne, Hamza Hacılı, Emrudlu, Danişmendlü, Kara Halilli ve Çayan cemaatlerinin iskan edilmesi kararlaştırılmış, 1755’de ise mezkur cemaatler buraya yerleştirilmiştir.”(s. 128)